10 अप्रैल 2018

ଓଡ଼ିଆ ଲିପିରେ ବିଲକ୍ଷଣ - କିଛି ନମୁନା

ଗତ ୫ ବର୍ଷ ଧରି କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଆମ୍ଭେ ଓଡ଼ିଅାରେ ବ୍ଲଗ୍‌ ଲେଖିଆସୁଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ଲିପି ଉପରେ କେବେ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କରି ନଥିଲୁ। ଏବେ ଐତିହାସିକ ଏପ୍ରିଲ୍‌ ମାସ ଅବସରରେ କିଛି ସୂଚେଇ ଦେବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କଲୁ।

ପୁରୁଣାକାଳିଆ କମ୍ପ୍ୟୁଟରର ANSI(American National Standard Institute) ବା ASCII (American Standard Code for Information Interchange) ଅଥବା ISCII (Indian Standard Code for Information Interchange) ଫଣ୍ଟ୍‌ର ଯୁଗ ସରିଲାଣି। ଏବେ ୟୁନିକୋଡ଼୍‌ (Unicode) ଯୁଗରେ ଅନେକ କିଛି ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାରେ ଆମେ ବହୁତ ପଛରେ ରହିଯାଇଛେ! ଏଇ ଯେମିତି...
ସ+୍+ବ = ସ୍ବ (ଭୁଲ୍‌) ‘ବ’ଫଳା ଥିଲା ଅତୀତରେ। ମାତ୍ର ଏବେ...
ସ+୍+ୱ = ସ୍ୱ (ଠିକ୍‌) ‘ୱ’ଫଳା ଏଇଟା, ୧୯୯୮ରୁ।
କ+୍+ଯ = କ୍ଯ (ଭୁଲ୍‌) ‘ଯ’ଫଳା ଥିଲା ଅତୀତରେ। ମାତ୍ର ଏବେ...
କ+୍+ୟ = କ୍ୟ (ଠିକ୍‌) ‘ୟ’ଫଳା ଏଇଟା, ୧୯୯୮ରୁ।

ଖି, ଥି, ଧି - Linux କମ୍ପାନୀ ବିକଶିତ କରିଥିବା​‌ Lohit Odia (ଲୋହିତ ଓଡ଼ିଆ) ଫଣ୍ଟରେ ଏଭଳି ଦିଶୁଥିବା ‘ଇ’କାର ଯୁକ୍ତ ଅକ୍ଷର ନାହିଁ। ସମୟକ୍ରମେ ଖି, ଥି, ଧି ଏଇ ତିନିଟି ଅବାନ୍ତର ବୋଲି ଗବେଷକମାନେ ଚିହ୍ନଟ କରିସାରିଛନ୍ତି। କାରଣ ତ୍ମ, ତ୍କ, ତ୍ପ, ତ୍ସ ରେ ତଳେ ଥିବା ସେହି ମାତ୍ରାଗୁଡ଼ିକ ଇ’କାରକୁ ସୂଚାଉ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଅକ୍ଷରର ଉପରେ ରହିବା ବ୍ୟତୀତ ଇ’କାରର ଅନ୍ୟ ରୂପ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ ଓ ଅବାନ୍ତର।

ଇ’କାରର ଏଭଳି ବିକୃତି କେବଳ ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ କଂପ୍ୟୁଟର OS Microsoft Windowsର ଫଣ୍ଟଫେସ୍‌ ପ୍ରୟୋଗ ଯୋଗୁ। Windows7 OS ପ୍ରଥମେ ଛାଡ଼ିଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଫଣ୍ଟଫେସ୍‌ର ନାମ Kalinga ଏବଂ ଏହାକୁ ସେ ଏକ ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀ ପୁଣେର Modular Infotechକୁ ବରାଦ ଦେଇ ବନାଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ହିଁ ଏହି ଇ’କାର ବିକୃତି ପୁଣି ପ୍ରଶ୍ରୟ ପାଇଥିଲା, ଅଣଓଡ଼ିଆ ଅନଭିଜ୍ଞ ଫଣ୍ଟ ବିକାଶକାରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ। ଏପରିକି Windows10 OSରେ ଆସିଥିବା Nirmala UI ଫଣ୍ଟ୍‌ଫେସ୍‌ରେ ୧୪ଟି ଭାରତୀୟ ଭାଷାର ଲିପି ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ଖ, ଥ, ଧ ତିନିଟି ଅକ୍ଷରରେ ଇ’କାର ଏକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ହୋଇ ରହିଗଲା। 

ଏପରିକି Nirmala UI ଫଣ୍ଟ୍‌ଫେସ୍‌ରେ ‘ୱ’ ଫଳାକୁ ପୁଣି ‘ବ’ ଫଳା କରିବାକୁ ଯାଇ ୟୁନିକୋଡ଼୍‌ ଫଣ୍ଟ୍‌ କୋଡ଼ିଂକୁ ଫାଙ୍କିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇଛି। ଯାହାକି ପ୍ରାକୃତିକ ୟୁନିକୋଡ଼୍‌ ଫଣ୍ଟ୍‌ଫେସ୍‌ରେ ଧରାପଡ଼ିଯାଉଛି। 

ଏପରିକି ‘ଧ୍ୟ’ ବି ଏକ ପ୍ରବଞ୍ଚନା। କାରଣ ସେଇ ସମାନ ‘ୟ’ ଫଳା ଥାଇ କ୍ୟ, ବ୍ୟ, ଲ୍ୟ, ଟ୍ୟ ଯେମିତି ଦେଖାଯାଉଛି, ‘ଧ’ ରେ ‘ୟ’ ଫଳା ଦେବା ପରେ ସେମିତି ଦିଶିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଫଣ୍ଟ୍‌ଫେସ୍‌ରେ ସେଭଳି ରଖାଯାଇ ନଥିବାରୁ ଅଡ଼ୁଆ ହେଉଛି।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବା ଲିପି ପାଇଁ କୌଣସି ଶୀର୍ଷ ଘରୋଇ ସଂସ୍ଥା ବା ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଦଖଲ ରଖି ନଥିବାରୁ ସଂକଟ ବଢ଼ିଚାଲିଛି। ତେଣୁ ସରକାରୀ ଭାବରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସଫ୍ଟୱେର ଟୁଲ୍‌ ଜାରି କରିବା ପାଇଁ ସବୁବେଳେ ଦାବି ହୋଇ ଆସୁଛି। ମାତ୍ର ତାହାକୁ ଶୁଣିବାକୁ କେହି ନାହିଁ କି,  ଶୁଣିଲେ ବି ବୁଝିବାକୁ କେହି ନାହିଁ।

ସତରେ କ’ଣ ଏସବୁକୁ କୌଣସି ଏକ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ଭାଷା ଆୟୋଗ ଅନୁମୋଦନ ଓ ପ୍ରଚଳନ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ଜଗି ଥିବା?

ବି.ଦ୍ର.: ମସଲା ଆହୁରି ଅଛି। ୟେ ଏକ ଝଲକ ମାତ୍ର। ଚାଲନ୍ତୁ ଏ ଭାଷାକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବାକୁ କାମ କରିବା। ଏଇ ବ୍ଲଗ୍‌ ଲିଙ୍କ୍‌କୁ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ ଏବଂ ଚର୍ଚାକୁ ବଢ଼ାନ୍ତୁ।
କଥା ହୁଅନ୍ତୁ: ୯୯୩୭୩୫୩୨୯୩ (ବିମଳ ପ୍ରସାଦ)

01 अप्रैल 2018

‘‘ଉତ୍କଳ ଦିବସ’’ରୁ ‘‘ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ’’ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ


ଆଜି ଏପ୍ରିଲ ପହିଲା ତାରିଖ। ୧୯୩୬ ମସିହା ଆଜିର ଦିନରେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନକୁ ଅନୁମୋଦନ ଦେଇଥିଲେ। ସେବେ କୁହାଯାଉଥିଲା ଉତ୍କଳ ଦିବସ। ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟଗୁଡିକର ମିଶ୍ରଣ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା ୧୯୪୯ରେ। ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତରେ ରାଜ୍ୟର ନାମ ଓଡ଼ିଶା ରହିବାରୁ ମୂଳ ଉତ୍କଳଦିବସକୁ ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ କୁହାଗଲା। ତେବେ ଏହା ପ୍ରତି ଲୋକ ସଚେତନ ହୋଇଥିଲେ ୧୯୮୦ ଦଶକରେ। ସେତେ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିଥିଲା ଉତ୍କଳ ଦିବସ ପରମ୍ପରା। ଗତକାଲି ଓଡ଼ିଶାକୁ ୮୧ ବର୍ଷ ପୂରି ଆଜିଠୁ  ୮୨ ଚାଲିଲା

ଚଳିତ ବର୍ଷ(୨୦୧୮) ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଉତ୍କଳ ଦିବସକୁ ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ ଭାବେ ପାଳିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିଛନ୍ତି । ଦିନଟିଏ ନୁହେଁ, ବର୍ଷ ସାରା ପାଳିବେ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ ଜରିଆରେ। ପ୍ରତି ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଭିତରେ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରେମ ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ ସବୁ ପ୍ରକାର ପ୍ରୟାସ କରିବେ । ଚାଲନ୍ତୁ ଉତ୍କଳରୁ ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମ ରାଜ୍ୟର ଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ ଜାଣିବା । ଓଡ଼ିଶାକୁ ଚିହ୍ନିବା ।

କିଭଳି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ଓଡ଼ିଶା 
୧୮୭୫ରେ ବାଲେଶ୍ୱରର ରାଜା ଶ୍ୟାମାନନ୍ଦ ଦେ ଏବଂ ଦେଶବ୍ରତୀ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ଦାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ବଙ୍ଗର ତତ୍କାଳୀନ ଲେଫଟନାଂଟ ଗଭର୍ନରଙ୍କୁ ସ୍ମାରକପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ସେହିଦିନ ଠାରୁ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ହେବାର ମୂଳଦୁଆ ପଡ଼ିଥିଲା । ୧୮୮୨ରେ ଉତ୍କଳଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ରାଜନୈତିକ ମଞ୍ଚ ଉତ୍କଳ ସଭା ବା ଓଡ଼ିଶା ଆସୋସିଏସନ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୮୯୫ରେ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ପ୍ରୋଭିନ୍ସ ଚିଫ୍‌ କମିଶନରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସମ୍ବଲପୁରର କୋର୍ଟ କଚେରିମାନଙ୍କରୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଚ୍ଛେଦ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାର ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ସମ୍ବଲପୁରବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୀବ୍ର ଅସନ୍ତୋଷ ଓ ଜନ-ଆନ୍ଦୋଳନ ଦେଖାଦେଇଥିଲା । ୧୯୦୧ରେ ଖଲ୍ଲିକୋଟ ରାଜା ହରିହର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଦେବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ରମ୍ଭା ପ୍ରାସାଦରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଚାର ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା । ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ଏହା ଥିଲା ପ୍ରଥମ ଉଦ୍ୟମ । ଜାତିର ସ୍ୱାର୍ଥରକ୍ଷା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଉତ୍କଳ ହିତୈଷିଣୀ ଗଠନ କରାଗଲା । ୧୯୦୨ରେ ମାନ୍ଦ୍ରାଜରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ସମ୍ମିଳନୀରେ ମଧୁସୂଦନ ଓ ଗୌରୀଶଙ୍କର ରାୟ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ମିଶ୍ରଣ ପାଇଁ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ । ୧୯୦୩ରେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ବଳିଷ୍ଠ ନେତୃତ୍ୱରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ଜନ୍ମଲାଭ କଲା । ୧୯୦୫ରେ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାକୁ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରୁ କାଢ଼ି ବଙ୍ଗଳା ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନରେ ମିଶ୍ରଣ କରାଗଲା। ୧୯୧୭ରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ପକ୍ଷରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଂଚଳକୁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଦେଶ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିବାକୁ ମଣ୍ଟେଗୁ-ଚେମସଫୋର୍ଡ କମିଟି ନିକଟରେ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୨୭ରେ ସାଇମନ୍ କମିସନଙ୍କ ନିକଟରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଗଲା । ୧୯୩୧ରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଗୋଲଟେବୁଲ ବୈଠକରେ ରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ଦେବଙ୍କ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ଦାବି କରିଥିଲେ । 

୧୯୩୩ରେ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି, ଜୟପୁର ଜମିଦାରିକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ପରିକଳ୍ପନାରୁ ବାଦ ଦେଇ ଶ୍ୱେତପତ୍ର ବାହାରି ଥିଲା । ଏହା ବିରୋଧରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଶାଳ ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ୧୯୩୫ରେ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ବିଚାରାଧୀନ ରହିଲା । ୧୯୩୬, ଏପ୍ରିଲ ୧- କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ୱର, ସମ୍ବଲପୁର, ଗଞ୍ଜାମ ଓ କୋରାପୁଟ ଛଅଟି ଜିଲ୍ଲାକୁ ନେଇ ଭାଷା ଭିତିିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶର ଗଠନ ହୋଇଥିଲା । ୧୮୭୫ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନର ଉଦ୍ୟମ ୧୯୩୬ରେ ଅର୍ଥାତ ୬୧ ବର୍ଷରେ ରୂପ ନେଲା। ହେଲେ, ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ଏଇଠି ସଂପୂର୍ଣ ହୋଇ ନଥିଲା । ବରଂ ଏହାକୁ ସଂପୂର୍ଣ କଲେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ (ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ରାଜ୍ୟ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କୁହାଗଲା) ହରେକୃଷ୍ଣ ମହାତାବ। ଯାହାଙ୍କୁ ସେଇଥିପାଇଁ କୁହାଯାଏ ନବ ଉତ୍କଳର ନିର୍ମାତା। 

୧୯୩୮ ମସିହାରେ ଇଂରେଜ ସମର୍ଥିତ କରଦ ରାଜ୍ୟର ରାଜାମାନଙ୍କ କୁ-ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳଗୁଡ଼ିକ ଗଢ଼ି ଉଠିଲା । ଏଥିରେ ସାରଙ୍ଗଧର ଦାସ, ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ପବିତ୍ରମୋହନ ପ୍ରଧାନ ପ୍ରମୁଖ ବିଶେଷ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଡ. ମହତାବ ସେମାନଙ୍କ ଦିଗ୍‌ଦର୍ଶକ ଭାବରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅହିଂସା ନୀତିରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଜାରି ରଖିବାକୁ ମନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ। ପ୍ରଥମେ ନୀଳଗିରିରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରଜା ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ପରେ ତାଳଚେର ଓ ଢେଙ୍କାନାଳରେ ମଧ୍ୟ ସେହିଭଳି ଆନ୍ଦୋଳନ ଜୋର୍‌ଦାର୍‌ ହେଲା । ଡ. ମହତାବଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଓ ପରୋକ୍ଷ ପ୍ରେରଣାରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ସଫଳ ହେଲା। ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରାଦେଶିକ ସରକାର ୧୯୪୭ ମସିହା ନଭେମ୍ୱର ୧୪ ତାରିଖରେ ନୀଳଗିରି ରାଜ୍ୟକୁ ନିଜ କବଳକୁ ନେଲେ। ଏହା ହିଁ ଗଡ଼ଜାତ ମିଶ୍ରଣ ପାଇଁ ଭରସା ଜନ୍ମାଇଲା। କାରଣ ସେତେବେଳକୁ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜାମାନେ ପ୍ରଦେଶ ସହ ନ ମିଶି ନିଜର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଅଡ଼ି ବସିଥିଲେ। ଏପରିକି ଲିଖିତ ଆକାରରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ଚାହୁଥିଲେ ସମଗ୍ର ଭୌଗୋଳିକ ଓଡ଼ିଶା ବା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟ ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ। ତେଣୁ ଭାରତର ତତ୍କାଳୀନ ଉପପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ ତୁରନ୍ତ ଓଡ଼ିଶା ଆସିବାକୁ। ନିମନ୍ତ୍ରଣ ରକ୍ଷା କରି ସର୍ଦ୍ଦାର ପଟେଲ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଶାସନିକ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ୧୩ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୭ରେ ଓଡ଼ିଶା ଆସିଲେ । ସେଦିନ ଭୁବନେଶ୍ୱର ବିମାନ ବନ୍ଦର ଠାରୁ ରାଜଧାନୀ କଟକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୩୦ କିଲୋମିଟର ଯାଏଁ ଲୋକେ ବିକ୍ଷୋଭରତ ଥିଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଦାବି- "ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ସହ ଶୀଘ୍ର ମିଶ୍ରଣ ।" ସେଦିନ ଉପପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସର୍ଦ୍ଦାର ପଟେଲ ଓ ତାଙ୍କ ଅଧିକାରୀଗଣ, ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ଓଡ଼ିଶାର ମାନ୍ୟବର ରାଜ୍ୟପାଳ ଓ ପ୍ରଦେଶର ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ସହ ବୈଠକ କରି ଗଡ଼ଜାତ ମିଶ୍ରଣ ଉପରେ ନିର୍ଧାରଣ କଲେ। ଗଡ଼ଜାତ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହ ଭାରତ ସରକାର ସନନ୍ଦ ସ୍ୱାକ୍ଷର କଲେ। ୧୯୪୮ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ପହିଲା ତାରିଖରେ ୨୩ଟି ଗଡ଼ଜାତ ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ମିଶି ଯାଇଥିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ୧.ଆଠଗଡ଼, ୨.ଆଠମଲ୍ଲିକ, ୩.କଳାହାଣ୍ଡି, ୪.କେନ୍ଦୁଝର, ୫.ଖଣ୍ଡପଡ଼ା, ୬.ଗାଙ୍ଗପୁର, ୭.ଢେଙ୍କାନାଳ, ୮.ତାଳଚେର, ୯.ତିଗିରିଆ, ୧୦.ଦଶପଲ୍ଲା, ୧୧.ନରସିଂହପୁର, ୧୨.ନୟାଗଡ଼, ୧୩.ନୀଳଗିରି, ୧୪.ପାଟନା, ୧୫.ପାଲଲହଡ଼ା, ୧୬.ବୌଦ୍ଧ, ୧୭.ବଡ଼ମ୍ବା, ୧୮.ବଣାଇ, ୧୯.ବାମଣ୍ଡା, ୨୦.ରଣପୁର, ୨୧.ରେଢ଼ାଖୋଲ, ୨୨.ସୋନପୁର ଓ ୨୩.ହିନ୍ଦୋଳ ।

ପରେ ୧ ଜାନୁଆରି ୧୯୪୯ରେ ଭାରତ ସହ ଶେଷ ଗଜଜାତ ରାଜ୍ୟ ରୂପେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ମିଶିଲା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ଅଂଶ ହୋଇଗଲା । ସେଇଠି ଓଡ଼ିଶାର ଭୌଗୋଳିକ ନିର୍ମାଣର ମୁଣ୍ଡି ମରିଥିଲା। ଏହି ଗଡ଼ଜାତ ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୧କୋଟି ୪୬ଲକ୍ଷକୁ ଟପି ଯାଇଥିଲା। ୧୯୫୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୬ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଉ ୭ଟି ଜିଲ୍ଲା ମିଶି ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା ୧୩ରେ ପହଞ୍ଚିଲା। ତାହା ହିଁ ଏବେର ଓଡ଼ିଶା। ବିିଭିନ୍ନ ଗଡ଼ଜାତ ମିଶ୍ରଣର ବିଭିନ୍ନ ସର୍ତ ମଧ୍ୟ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ତାହା ଉପରେ କେହି ଚର୍ଚା କରୁ ନାହାନ୍ତି। ମୟୂରଭଂଜ ମିଶ୍ରଣ ପରେ ମୟୁରଭଂଜ ଗୋଟିଏ ଜିଲ୍ଲା ହେଲା। ତାହାର ବିକାଶକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାକୁ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ ସାନସାନ ବ୍ଲକ୍ ଗଠନ କରାଗଲା। ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ କାଳରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟାକୁ ୧୩ରୁ ୩୦ରେ ପହଞ୍ଚାଇଲେ ୧୯୯୨ ଓ ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ୩ଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ। ହେଲେ ସେ ତିନିଟି ଜିଲ୍ଲାର ବିଭାଜନକୁ ଅତି ସ୍ପର୍ଶକାତର ବିବେଚନା କରୁଥିଲେ। ତେଣୁ ସେଥିରେ ହାତ ମାରି ନଥିଲେ। ମହତାବଙ୍କ ପ୍ରତି ବିଜୁ ବାବୁଙ୍କର ପ୍ରଚୁର ସମ୍ମାନ ରହିଥିଲା। ତେଣୁ ଅସଲ କଥାକୁ ବୁଝି ସେ ମୟୁରଭଂଜ, କେନ୍ଦୁଝର ଓ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ତ୍ରୟକୁ ପୁନର୍ଗଠନ ନାମରେ ବିଭାଜନ କରି ନଥିଲେ। ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ସହ ମିଶିବା ପାଇଁ ଏହି ତିନି ଜିଲ୍ଲାରେ ସ୍ୱର ସକ୍ରିୟ ଥିବାରୁ ଏପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିଲା। ଯାହାକି ଏବେ ସୁଦ୍ଧା କାୟମ ରହିଛି। ତେବେ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୨ ଗାନ୍ଧୀ ଜୟନ୍ତୀରେ ୪ଟି ଯଥା:- ଗଜପତି(ଗଂଜାମରୁ ବିଭାଜିତ); ରାୟଗଡ଼ା, ନବରଙ୍ଗପୁର ଓ ମାଲକାନଗିରି(ଏ ୩ଟି କୋରାପୁଟରୁ ବିଭାଜିତ) ଜିଲ୍ଲା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା ୧୭ ହେଲା। ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୧ ଏପ୍ରିଲ୍‌ ୧୯୯୩, ଉତ୍କଳ ଦିବସରେ ୧୦ଟି ନୂଆ ଜିଲ୍ଲା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା ୨୭ ହେଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ଯଥା:- କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା, ଯାଜପୁର, ଜଗତସିଂହପୁର(ଏ ୩ଟି କଟକରୁ ବିଭାଜିତ), ଭଦ୍ରକ(ବାଲେଶ୍ୱରରୁ ବିଭାଜିତ), ଅନୁଗୋଳ(ଢେଙ୍କାନାଳରୁ ବିଭାଜିତ), ଖୋର୍ଧା, ନୟାଗଡ଼(ଏ ୨ଟି ପୁରୀରୁ ବିଭାଜିତ), ବରଗଡ଼(ସମ୍ବଲପୁରରୁ ବିଭାଜିତ), ନୂଆପଡ଼ା(କଳାହାଣ୍ଡିରୁ ବିଭାଜିତ), ସୁବର୍ଣପୁର(ବଲାଙ୍ଗୀରରୁ ବିଭାଜିତ)। ତୃତୀୟ ତଥା ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୧ ଜାନୁଆରି ୧୯୯୪ରେ ଆଉ ୩ଟି ସାନ ଜିଲ୍ଲା ଯଥା:- ଦେବଗଡ଼, ଝାରସୁଗୁଡ଼ା(ଏ ୨ଟି ସମ୍ବଲପୁରରୁ ବିଭାଜିତ), ବୌଦ୍ଧ(କନ୍ଧମାଳରୁ ବିଭାଜିତ) ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା ୩୦ ହୋଇଛି। 


ଅନ୍ୟ ଏକ ଘଟଣାକ୍ରମରେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ କଟକରେ ସ୍ଥାନାଭାବ କାରଣରୁ ନୂଆ ରାଜଧାନୀ ରୂପେ ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ବଛାଗଲା। ୧୩ ଏପ୍ରିଲ୍‌ ୧୯୪୮ ମହାବିଷୁବ ସଂକ୍ରାନ୍ତି (ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି) ଦିନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନୂଆ ରାଜଧାନୀର ଶୁଭ ଦେଇଥିଲେ। ସହରର ନକ୍ସା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ଜର୍ମାନୀ ସ୍ଥପତି ଅଟୋ କୋନିଙ୍ଗ୍‌ସ୍‌ବର୍ଜର। ୧୯୪୯ରେ କଟକରୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ରାଜଧାନୀ ଉଠି ଆସିଲା। ୧୯୫୧ ମସିହା ବେଳକୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଜନସଂଖ୍ୟା ଥିଲା ୧୬,୫୧୨। ୧୯୫୧ରୁ ୧୯୭୯ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏକ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ (N.A.C.) ହୋଇ ରହିଥିଲା। ୧୨ ମାର୍ଚ ୧୯୭୯ରେ ଏହା ପୌରପାଳିକାର ମାନ୍ୟତା ପାଇଲା। କାଳକ୍ରମେ ୧୪ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୪ରେ ବିଜୁ ବାବୁଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ କାଳରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୌରନିଗମ (Municipal Corporation) ମାନ୍ୟତା ପାଇଲା। ଏବେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ବୃହତ୍ତମ ସହର। କଟକ-ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ଦ୍ୱୈତ ନଗର (Twin City) ମାନ୍ୟତା ଦେଇ କମିଶନରେଟ୍‌ ପୁଲିସ୍‌ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲେ ବି ଅନ୍ୟ କୌଣସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମନ୍ୱିତ ଯୋଜନା ହେଉ ନାହିଁ। ସମ୍ଭବତଃ ଦୁଇଟି ସହର ଅଲଗା ଅଲଗା ଜିଲ୍ଲାରେ ରହୁଥିବାରୁ ସମନ୍ୱିତ ଯୋଜନା ଓ ବଜେଟ୍‌ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ଏକ ଅଡ଼ୁଆ ରୂପେ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଶାସନ ଧରି ନେଇଛି।

ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ
୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦାସ ବାଚସ୍ପତି ଥିବା ବେଳେ ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀକୁ ବିଧାନସଭା ଅଧିବେଶନ ଶେଷ ଦିନରେ ଗାଇ ସମ୍ମାନ ଦେବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତି ହୋଇଥିଲା। ପରେ ଶରତ କର ଓ ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତି ବାଚସ୍ପତି ଥିବା ବେଳେ ଏହି ଗୀତକୁ ରାଜ୍ୟ ସଂଗୀତର ମାନ୍ୟତା ପାଇଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ବୈଠକ ବସିଲା। ପୁଣି ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତି ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ବେଳେ ବି ବୈଠକ ବସିଲା। ୩ ଥର ବୈଠକ ପରେ ବି ୨୦୧୪ ଡିସେମ୍ବର ୩୧ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ହୋଇ ପାରିଲା ନାହିଁ । କେବଳ ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀକୁ କିଭଳି ବୋଲାଯିବ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ୪ଟି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେଲା । ୧- ଏହି ଗୀତର ପ୍ରଥମ, ଚତୁର୍ଥ ଓ ଷଷ୍ଠ ପଦ ରାଜ୍ୟ ସଂଗୀତ ଭାବେ ବୋଲାଯିବ। ୨- ଆକାଶବାଣୀରେ ସଂଗୀତ ସୁଧାକର ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶ ଏହାକୁ ଗାଇଥିବା ମୂଳ କଣ୍ଠସ୍ୱର ଏହାର ସ୍ୱର ହେବ। ୩- ଏହାକୁ ୯୦ ସେକେଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଗାନ କରାଯିବ ଏବଂ ୪- ଗାନ ସମୟରେ ସମସ୍ତେ ଠିଆ ହୋଇ ରହିବେ। ଏହି ଗୀତକୁ ଉତ୍କଳ ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ୱର କରାଯିବା ପରେ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ ଏହାର ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଁ ଗୃହ ବିଭାଗକୁ ପଠାଇଲା । କିନ୍ତୁ ଗୃହ ବିଭାଗର ଜବାବ ଯେ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ ନିକଟରୁ ଏଭଳି କୌଣସି ଚିଠି ଏଯାବତ୍‌ ପାଇନାହିଁ !


ମଧୁ ବାବୁଙ୍କ ଅବଦାନ:
ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଥିଲେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟତାର ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ତ୍ରଦାତା। ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନରେ ତାଙ୍କର ଅସୀମ ଜାତିପ୍ରୀତି, ଚରମ ତ୍ୟାଗ, ଗଭୀର ଅଧ୍ୟବସାୟ, ଆନ୍ତରିକ ନିଷ୍ଠା ଓ ବିଚକ୍ଷଣ ଦୂରଦର୍ଶିତା ପ୍ରଣିଧାନଯୋଗ୍ୟ। ଅହିଂସ ଉପାୟରେ ବ୍ରିଟିଶ ସାହାବମାନଙ୍କ ନିକଟବର୍ତୀ ହେବା ପାଇଁ ତଥା ସେମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଜିଣିବା ପାଇଁ ସେ ଧର୍ମାନ୍ତରିତ ହୋଇ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍‌ ହୋଇଥିଲେ। ଉପାଦେୟ ଯୁକ୍ତି କରିପାରିବା ପାଇଁ ଓକିଲାତି ପାଠର ଶୀର୍ଷକୁ ଛୁଇଁ ବାରିଷ୍ଟର ହୋଇଥିଲେ। ସେ ବି ଥିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରଥମ ଶିଳ୍ପପତି। ସତ୍ୟ, ନ୍ୟାୟ ଓ ସାଧୁତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ସେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ନୈତିକତା ଓ ସଚ୍ଚୋଟତାର ଗୌରବମୟ ପରମ୍ପରା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରିବାର ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ମଧୁସୂଦନ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ସେ ଥିଲେ ପ୍ରାଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା। ବିଚ୍ଛିନ୍ନାଞ୍ଚଳକୁ ଏକତ୍ର କରି ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶା ଗଠନ କରିବାରେ ସେ ଥିଲେ ପ୍ରଧାନ ପୁରୋଧା। ୧୮୮୨ରେ ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଉତ୍କଳ ସଭା ଏବଂ ୧୯୦୩ରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ । ଜାତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେ ଲେଖି ଯାଇଛନ୍ତି:- ଜାତି ନନ୍ଦିଘୋଷ ଚଳିବ କି ଭାଇ, ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସାରଥୀ କଲେ; ଚଳାଏ କି ଗାଡ଼ି, ଦାନାର ତୋବଡ଼ା ଘୋଡ଼ା ମୁହେଁ ବନ୍ଧା ଥିଲେ?

ଭାରତରେ ମଦର ଓ ସିଷ୍ଟର ମାନ୍ୟତା ପାଇଛନ୍ତି ଏକାଧିକ ବିଦେଶିନୀ। ନିକଟ ଅତୀତରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ହୋଇଥିବା Mother Teresaଙ୍କ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ବରୁ The Mother ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲେ ଜଣେ ଫରାସୀ ମହିଳା। ଯିଏକି ଭାରତକୁ ଭଲ ପାଇ ଭାରତରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧନା କରି ମହୀୟସୀ ପାଲଟି ଯାଇଥିଲେ। ଓଡ଼ିଶାରେ ତାଙ୍କର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତ ଓ ଅନୁଗତ, ସେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ କହନ୍ତି ଶ୍ରୀମା’। ଓଡ଼ିଶା ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ ତାଙ୍କର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି କ’ଣ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ତାଙ୍କର ମୌଳିକ ଶବ୍ଦରେ-


3 June 1968
I’ve just come from there (the music room where Mother receives visitors]. I saw some twenty people.... There was Odisha’s Chief Minister (Odisha is the first province in India to give money for a pavilion in Auroville: they gave a lakh of rupees). He is a nice man. The people from Odisha, they are nice people; of all provinces, they are the ones who seem the most eager to forge ahead, to change something. 

Q. And Bengal? Isn’t it ahead?

The Mother: They’re a bit... fanciful. I mean, they talk a lot – they talk very well! Those from Odisha are more practical – they’re generous, a very generous nature: they give a lot. Bengal... they know, or feel, that they are the country’s intellectual leaders, so they are puffed up with themselves. Me, I like simple people.

The response in Odisha is excellent. - The Mother

29 मार्च 2018

ଆଖିରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ଗେଞ୍ଜି ବଜେଟ୍‌ ୬୦୦ କୋଟି!

ଶାସନ ପରିଚାଳନାର ସବୁଠୁ ଜଟିଳ ଦିଗଟି ଆଇନକାନୁନ ନୁହେଁ, ତାହା ହେଉଛି ବଜେଟ୍‌। ବ୍ରିଟିଶ ଉପନିବେଶ ଶାସନ ପୂର୍ବରୁ ଦେଶ ଅଖଣ୍ଡ ନଥିଲା, ତେଣୁ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟର ଭେଦ ନଥିଲା। ତେବେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସକମାନେ ବଜେଟ୍‌ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ଯେଉଁ ଛାପ ଛାଡ଼ି ଦେଇଗଲେ, ତାହାର ଅନୁକରଣ ଏବେ ବି ଚାଲିଛି ଅନ୍ଧ ଭାବରେ। ତେବେ ଏହି ଅନ୍ଧାନୁକରଣର ଏବେ ଶିକାର ହୋଇଛି ‘‘ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନ୍ଧତ୍ୱ ନିବାରଣ’’ଏହି ଘଟଣା ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର। ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକମାନେ ସହଜରେ ଅତୀତକୁ ଭୁଲିଯାଇପାରନ୍ତି। ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜଗୁଡ଼ିକ ଅଫ୍‌ଲାଇନ୍‌ ପ୍ରକାଶନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଯାହାକୁ ସେମାନେ ଇ-ପେପର ବା ଇଣ୍ଟରନେଟ୍‌ ସଂସ୍କରଣ କହୁଛନ୍ତି, ତାହା ଅନୁସନ୍ଧାନଯୋଗ୍ୟ(Searchable) ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଓଡ଼ିଶାର ଖବରକୁ ମନେପକାଇବାର କୌଣସି ବାଟ ନାହିଁ। ଯାହା କିଛି ଇଂଲିଶ୍‌ ଖବରକାଗଜରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇ, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍‌ରେ ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇଥିବ, କେବଳ ସେତିକି ହିଁ ଭରସା।

୨୦୧୮ ଫେବୃଆରି ୨୩ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ବିତ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶଶିଭୂଷଣ ବେହେରା ଯେଉଁ ୧ ଲକ୍ଷ ୨୦ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ବାର୍ଷିକ ବଜେଟ୍‌ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ, ତହିଁରେ ‘‘ସାର୍ବଜନୀନ ଚକ୍ଷୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ’’ ବାବଦରେ ରହିଛି ୬୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏକ ବିଶାଳ ଯୋଜନା। ମାତ୍ର ତାହାକୁ ଗୋଟିଏ ଦୁଇଟି ସଂସ୍ଥା ବା ଘରୋଇ ସଂସ୍ଥା ହାତରେ ଟେକି ଦିଆଯାଇଛି। ‘‘ଚୋର ପଳାଇଲା ପରେ ବୁଦ୍ଧି ଦିଶେ’’ ଭଳି, ହୁଏତ କିଛି ଗଣମାଧ୍ୟମ ସେତେବେଳେ କେବଳ ଘଟଣାର ବ୍ୟବଚ୍ଛେଦ କରିବେ। ମାତ୍ର ବେଳ ଥାଉଁ କିଛି ବି ରିପୋର୍ଟ ଛାପିବେନି। ଅନେକ ସମୟରେ ତାହା ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରୀୟ ରିପୋର୍ଟ ଭାବରେ କୌଣସି ଜିଲ୍ଲା ସଂସ୍କରଣରେ ସୀମିତ ରହିଯିବ, ଆଉ ରାଜଧାନୀ ସ୍ତରକୁ ଆସିବ ନାହିଁ। ଓଡ଼ିଶାର ମୁଦ୍ରଣ ଗଣମାଧ୍ୟମଗୁଡ଼ିକରେ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ ରିପୋର୍ଟ ସଂକଳିତ ହେବା ପରିଦୃଷ୍ଟ ହେଉ ନଥିବାରୁ ଏ ମୁଦ୍ଦା ବି ସେଇ ନହସରେ ମୁଦି ହୋଇଯିବା ଭଳି ଲାଗୁଛି। ହୁଏତ ଏହି ୬୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଆଖି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରକ୍ଷା ସଂକ୍ରାନ୍ତ ବ୍ୟୟବରାଦକୁ ଆଖିରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ଗେଞ୍ଜି ମାରିନେବାର ହୀନପ୍ରୟାସକୁ କୌଣସି ସଚେତନ ବ୍ୟକ୍ତି ବା ସଚେତନ ସଂଗଠନ ଧରିପାରିବେ ନାହିଁ।

ନିକଟ ଅତୀତକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଲେ, ୧୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୭ ବିଶ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟି ଦିବସ (World Sight Day) ଠାରୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଚକ୍ଷୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ (Universal Eye Care) ବିଷୟକୁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଲାଗୁ କଲେ। ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ ରୂପେ ଏହି ପଦେକ୍ଷପ ନିଅାଗଲା ବୋଲି ସରକାର ଦାବି କଲେ। ଏଥିରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସଚିବଙ୍କ ସମେତ ଚିକିତ୍ସକ, ଚିକିତ୍ସାକର୍ମୀ ଓ ନାଗରିକ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ। ସେଦିନ ଏକ ପଦଯାତ୍ରା ଭୁବନେଶ୍ୱରର କ୍ୟାପିଟାଲ ହସପିଟାଲ ଠାରୁ ଜୟଦେବଭବନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଥିଲା। ତାହାର ରୂପରେଖ ଏବେ ୨୦୧୮-୧୯ ରାଜ୍ୟ ବଜେଟ୍‌ରେ ପ୍ରକଟିତ ହୋଇଛି। ତେବ ଯେଉଁମାନେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଚକ୍ଷୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ (Institutional Eye Health)ରେ ହିଁ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କିଭଳି ସାର୍ବଜନୀନ ଚକ୍ଷୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ(Universal Eye Health)ର ବଡ଼ପଣ୍ଡା ପାଲଟି ଯାଇଛନ୍ତି, ତାହା ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ହୋଇଯାଇଛି। ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଚକ୍ଷୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଅର୍ଥ ହେଲା, ଦୃଷ୍ଟିବାଧିତ ମଣିଷମାନେ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ଆସିବେ ଏବଂ ସେଇଠି ଆଖି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରକ୍ଷାର ସୁବିଧା ପାଇବେ। କିନ୍ତୁ ରାଜ୍ୟର ମଫସଲ ଓ ଅପହଞ୍ଚ ଇଲାକାରେ ହଜାରହଜାର ଆଖିରୋଗୀ ବା ଦୃଷ୍ଟିବାଧିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପକ୍ଷେ ସହରର କୌଣସି ଆଖି ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ଯିବା ଆଦୌ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକେ ଆଦୌ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ ଯେ ସେମାନଙ୍କ ଆଖି ଭଲ ହୋଇଯିବ ଏବଂ ସେମାନେ ପୁଣି ସୁସ୍ଥ ମଣିଷଙ୍କ ଭଳି ଏ ଦୁନିଆକୁ ଜଳଜଳ ଦେଖି ପାରିବେ – ନିଜର ସ୍ୱାଭାବିକ ଜୀବନ ଜୀଇଁ ପାରିବେ! ତେବେ ଏହା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ ଗୋଷ୍ଠୀ ଚକ୍ଷୁ ଯତ୍ନ (Community Eye Care) ବା ସାର୍ବଜନୀନ ଚକ୍ଷୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ (Universal Eye Health) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଜରିଆରେ। ଏଥିରେ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ରୋଗୀମାନେ ଦୌଡ଼ିବେ ନାହିଁ। ବରଂ ଡାକ୍ତରଖାନାଟା ଯାଇ ପହଞ୍ଚୁଥିବ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ, ଗାଆଁରେ, ପଡ଼ାରେ। ଶିବିର ଜରିଆରେ ହେଉ ଅବା ମେଡ଼ିକାଲ ଭ୍ୟାନ୍‌ ଜରିଆରେ ହେଉ, ସବୁ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବ ଚକ୍ଷୁସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା। ଅବଶ୍ୟ ଏମିତି ବି ଗାଆଁ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ସାରା ବର୍ଷ ମେଡ଼ିକାଲ ଭ୍ୟାନ୍‌ ପହଞ୍ଚିବା ଭଳି ସୁବିଧା ନାହିଁ। ଦୃଷ୍ଟି ଶକ୍ତି ସମସ୍ୟା ପାଇଁ ନିଜର ଅଧା ବୟସ ନହେଉଣୁ ଭାଗ୍ୟକୁ ନିନ୍ଦୁଥିବା ଅବା ଭାଗ୍ୟକୁ ଆଦରି ପଡ଼ି ରହୁଥିବା ମଣିଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତଥାପି ଯେ ଜୀବନ ବଞ୍ଚିବାର ସ୍ୱାଦ ବାକି ରହିଛି, ତାହା କେବଳ ସେଇ ଚିକିତ୍ସାକାରୀ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ, ଯେଉଁମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଏବଂ କାମ କରନ୍ତି ‘‘ସାର୍ବଜନୀନ ଚକ୍ଷୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ’’ ଉପରେ। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂଗଠନ ବା ଏନ୍‌.ଜି.ଓ.। କିନ୍ତୁ ଏନ୍‌.ଜି.ଓ.ମାନଙ୍କୁ ପୂରାପୂରି ଅଣଦେଖା କରାଯାଇଛି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରଣୟନରେ ଓ ତହିଁର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାର ରୂପରେଖ ନିର୍ଧାରଣରେ।

ଅନ୍ଧତ୍ୱ ଦୂରୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ଭିତ୍ତି କରି ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଯେତେବେଳେ ସଭାସମିତି କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ସେଇ କ୍ଷେତ୍ରର ବିଭିନ୍ନ ଏନ୍‌.ଜି.ଓ.କୁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇ ଦେଉଥିବା ପାଣ୍ଠିଦାତା ସଂସ୍ଥାମାନଙ୍କର କଣ୍ଟ୍ରି ଡିରେକ୍ଟର ଅବା ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର ନଜିର ରହିଛି। ଅଥଚ ଏବେ ଏକ ବିଶାଳ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରଚଳନ କଲା ବେଳେ ସେହି ଏନ୍‌.ଜି.ଓ.ମାନଙ୍କୁ ଗୋଟାପଣେ ଅଣଦେଖା କରିବା ଏକ ବିସ୍ମୟକର କଥା ନୁହେଁ କି? ରାଜନେତାମାନେ ଚାହାନ୍ତି କି, ସେମାନେ କେବଳ ଭାଷଣରେ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେବେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂସ୍ଥା ତଥା ଏନ୍.ଜି.ଓ.ମାନଙ୍କୁ। ଆଉ, ସେହି ସଂସ୍ଥାମାନେ ଯେଉଁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଗଣାରେ ଅବା ଅଳ୍ପ ଟଙ୍କାରେ କରିଦେଉଛନ୍ତି, ତାହାର ଶ୍ରେୟ ଯାଉଥାଉ, ସେଇ ରାଜନେତାମାନଙ୍କ ନାମରେ! ବଜେଟ୍‌ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ନିର୍ବାଚିତ ନେତା/ ବିଧାୟକ/ ରାଜନେତାମାନଙ୍କର ଆଦୌ କୌଣସି ଭୂମିକା ରହି ନଥିବାରୁ ପ୍ରଶାସକମାନେ ଯାହା ଲେଖାଲେଖି କରିକି ଦେଇଥାଆନ୍ତି, ତାହା ହିଁ ଅନୁମୋଦିତ ହୁଏ ବିଧାନସଭାରେ।

ଯଦି ଚକ୍ଷୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ସଂପୃକ୍ତି ଓ ଭୂମିକା ଉପରେ ନଜର ଦେବା, ତେବେ ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିବା ଜଣାପଡ଼େ। ୨୦୦୫ ମସିହାରେ IAS ଅଧିକାରୀ ଗିରିଶ S.N., ଢେଙ୍କାନାଳର ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଥିବା ବେଳେ ସ୍ଥାନୀୟ ଏନ୍‌.ଜି.ଓ. ସହାୟତାରେ ମିଶନ ନେତ୍ରୋତ୍ସବ ଆୟୋଜନ କରି ଅନେକ ଅପହଞ୍ଚ ଗାଆଁରେ, ବଣୁଆ ଗାଆଁରେ ଚକ୍ଷୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାକୁ ପହଞ୍ଚାଇଥିଲେ। ସେଥିରେ ତନ୍ତୁବାୟ ଶ୍ରମିକ, ବୁଣାକାର, ବିଡ଼ିଶ୍ରମିକ, ବନ୍ୟଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ସଂଗ୍ରହକାରୀ, ବନବାସୀମାନଙ୍କ ଜୀବିକାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ସେହି ଶ୍ରେଣୀୟ ଜନତାଙ୍କ ଅନ୍ଧତ୍ୱ ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁରସ୍କୃତ ମଧ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେ ଏବେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବିଭାଗର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପସମୂହର ନିର୍ଦେଶକ ଭାବରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ। ସେହିଭଳି ଭାରତୀୟ ବନସେବା(IFS) ଅଧିକାରୀ ବିନୋଦ କୁମାର, ରାଜ୍ୟର ପ୍ରଧାନ ମୁଖ୍ୟ ବନସଂରକ୍ଷକ ଥିବା ବେଳେ ରାଜ୍ୟର ବନ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ତଥା ବନଜାତ ଦ୍ରଦ୍ୟକୁ ଜୀବିକା କରିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୃଷ୍ଟିଦୋଷ ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଯିଏ କି ପରବର୍ତୀ କାଳରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ନ୍ୟାସନାଲ ଫରେଷ୍ଟ୍ରି ଏକାଡେମୀର ନିର୍ଦେଶକ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କରି ନେତୃତ୍ୱରେ ୨୩୦୦ ତାଲିମପ୍ରାପ୍ତ କ୍ୟାଡ଼ର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ, ସବୁ ଜାଗାରେ ଚକ୍ଷୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ। ଏ ସବୁ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା, ସେଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଓ ବିପୁଳ ଅଭିଜ୍ଞତା ଅର୍ଜିଥିବା ଏନ୍‌.ଜି.ଓ.ମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସହଯୋଗରେ। ସଂଯୋଗତଃ ସେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ ପରେ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ବାହୁଡ଼ି ନଯାଇ ଓଡ଼ିଶାର ବାସିନ୍ଦା ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ରହୁଛନ୍ତି ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ। ତୃତୀୟ ନମୁନାଟି ହେଉଛି - ଓଡ଼ିଶା ରାଜଧାନୀର ଜିଲ୍ଲା ଖୋର୍ଧାରେ IAS ଜିଲ୍ଲାପାଳ ନିରଂଜନ ସାହୁଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ଚକ୍ଷୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛି, ଯାହାର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଅନାବଶ୍ୟକ। ମଜା କଥା ହେଲା ସ୍ୱୟଂ ନିରଂଜନ ସାହୁ ଏବେ ତୃତୀୟ ମହଲାରେ ଏକ ସଚିବ ପାହ୍ୟାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ। ମାତ୍ର ଏମାନଙ୍କୁ କାହାକୁ ବି ବିମର୍ଶ ନକରି ଓଡ଼ିଶାର ଯେଉଁ ଆଖି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବଜେଟ୍ ହୋଇଛି, ତାହା ‘‘ଧର୍ମକୁ ଆଖି ଠାର’’ କି ‘‘ଆଖିରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ଗେଞ୍ଜି’’ ତାହା ଆପଣ ବିଚାର କରିବେ।

ମଫସଲର ମାମୁଲି ମଣିଷମାନଙ୍କ ସହ ଦିନେ ବି ମିଶି ନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆଖି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରର ନୀତି ପ୍ରଣୟନ ପାଇଁ ଜଣେ ସହରୀ ଡାକ୍ତର ବାବୁଙ୍କୁ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କରି ସରକାର ସମ୍ଭବତଃ ଏଇ ବଜେଟ୍‌ ଦ୍ୱାରା ଭୋଟରଙ୍କ ‘‘ଆଖିରେ ଧୂଳି ପକାଇ’’ ମୁନାଫା ଉଠାଇବାକୁ ଚାହୁଛନ୍ତି!

ଏମିତି ହୋଇପାରେ କିଛି ଗଣଦୌଡ଼, ମିନି ମାରାଥନ୍‌, ସାଇକେଲ ଶୋଭାଯାତ୍ରା, ଫେସ୍‌ବୁକ୍‌ ପ୍ରଚାର ଜରିଆରେ ଆଖି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରିପାରନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ରରେ ମୋଦୀ ସରକାର ମଧୁମେହ-ମୁକ୍ତ ଭାରତବର୍ଷର ପରିକଳ୍ପନା କରୁଥିବା ବେଳେ, ତାହାର ଏକ ନିଶ୍ଚିତ ପରିଣତି ଦୃଷ୍ଟିହୀନତାକୁ ମୁକାବିଲା ନାମରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଅପାତ୍ରରେ ଟେକି ଦେଉନାହାନ୍ତି ତ? ଇଣ୍ଟରନେଟ୍‌ରେ ଏହି ଲେଖା ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ରହିଲା। ନହେଲେ ତ ତା’ ରତ୍ନଭଣ୍ଡାର ରାଣ, ସେଇ ଚକା ଆଖି ସବୁ ଦେଖୁ ଥାଉ ମିଟିମିଟି କରି।


ଯୋଗାଯୋଗ: ୯୯୩୭୩୫୩୨୯୩, ବିମଳ ପ୍ରସାଦ, ୨୯ ମାର୍ଚ ୨୦୧୮

21 मार्च 2018

ରାଜ୍ୟସଭାରେ ଓଡ଼ିଶା - କିଛି ଅଙ୍କ କିଛି ଅନୁମାନ


ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ଭଳି ରାଜ୍ୟସଭା ଆସନଗୁଡ଼ିକର କୌଣସି ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ନାହିଁ। ରାଜ୍ୟସଭା ସଦସ୍ୟମାନେ ପୂରା ରାଜ୍ୟକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବାରୁ, ଏକାଧିକ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଗୋଟିଏ ଆସନ ପାଇଁ ରହିଥିଲେ, ରାଜ୍ୟର ବିଧାନସଭା ସଦସ୍ୟମାନେ ହିଁ ଜଣକୁ ନିର୍ବାଚିତ କରିଥାଆନ୍ତି। ଏକ ଜଟିଳ ଆନୁପାତିକ ଗଣିତ ଅନୁସାରେ ଭୋଟ୍‌ର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଧାରଣ ହୋଇଥାଏ। ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କର କୌଣସି ଭୂମିକା ନଥାଏ। ସମ୍ଭବତଃ ସେଇଥି ପାଇଁ ରାଜ୍ୟସଭା ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ କେବେ ଚର୍ଚା ହୁଏ ନାହିଁ କି ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ଜନତା ସେମାନଙ୍କୁ ଲୋଡ଼ି ନଥାଆନ୍ତିକିନ୍ତୁ ସମ୍ବିଧାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ନିଜ ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ୟା ଓ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ସଂପୂର୍ଣ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରି ସେହି ଅନୁସାରେ ସମାଧାନ ଓ ଉନ୍ନୟନ ଉପରେ ସୁପାରିଶ କରିବା ଏବଂ ଅନୁଚାଳନା କରିବା ହେଉଛି, ଜଣେ ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦଙ୍କ ଅସଲ କାର୍ଯ୍ୟ। 

ରାଜ୍ୟସଭା ହେଉଛି ଉଚ୍ଚ ସଦନ ଏବଂ ଲୋକସଭା - ନିମ୍ନ ସଦନ। ଲୋକସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ସର୍ବାଧିକ ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଉଚ୍ଚସଦନ ତଥା ସମ୍ମାନାସ୍ପଦ ରାଜ୍ୟସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ପୂରା ୬ ବର୍ଷ ପାଇଁ କ୍ଷମତା ଭୋଗର ଅଧିକାର ପାଇଥାଆନ୍ତି। ସରକାର ଭାଙ୍ଗିଗଲେ ବି ରାଜ୍ୟସଭାର ସଦସ୍ୟତାକୁ ତାହା ତତ୍‌କ୍ଷଣାତ୍‌ ପ୍ରଭାବିତ କରି ନଥାଏ। ବରିଷ୍ଠ ଓ ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠମାନଙ୍କର ସଦନ ହେଉଛି ରାଜ୍ୟସଭା। ଏହି ମୂଳତତ୍ତ୍ୱକୁ ଅଣଦେଖା କରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତାରକା ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତିଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭା ପଠାଇ ରାଜ୍ୟ ଶାସକ ଦଳ ବିପୁଳ ଭାବରେ ଭର୍ତ୍ସନାର ଶିକାର ହୋଇଥିଲା। ସେହିଭଳି ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ରାଜନୀତିକ ନେତାମାନଙ୍କ ଥଇଥାନ ଗୃହ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରି ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ସଚେତନ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟର ଶାସକ ଦଳ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ କ୍ରମାଗତ ନିନ୍ଦିତ ହେଉଥିଲା।

୨୦୧୮ ଏକ ଐତିହାସିକ ବର୍ଷ ହୋଇଯାଇଛି ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟସଭା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ପାଇଁକାରଣ ତିନି ଜଣ ପରିପକ୍ୱ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ପଠାଯାଉଛି, ଯଥା:- ସୌମ୍ୟରଂଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଡ. ଅଚ୍ୟୁତ ସାମନ୍ତ ଓ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରକାର ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ। ଏଥିରୁ ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ଚୟନକୁ ନେଇ ରାଜ୍ୟର ସଚେତନ ନାଗରିକ ବେଶି ମନ୍ତବ୍ୟ ଝାଡ଼ିଛନ୍ତି। ତେବେ ରାଜ୍ୟର ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ଏ ତିନିଜଣଙ୍କର ସାମର୍ଥ୍ୟ ରହିଛି। ବିଶେଷତଃ ସୌମ୍ୟ ବାବୁଙ୍କର ଉଭୟ ଇଂଲିଶ୍‌ ଓ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ଭଲ ଦଖଲ ରହିଛି। ଡ. ଅଚ୍ୟୁତ ସାମନ୍ତ ଓ ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦଙ୍କ ନାମରେ ଥିବା ଦୁର୍ନୀତି ମାମଲା ପାଇଁ ବହୁସଂଖ୍ୟାରେ ନାଗରିକମାନେ ନାରାଜ ଅଛନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଘରୋଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଘରୋଇ ଜନଜାତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ହୋଇ ସୁଦ୍ଧା ଅଚ୍ୟୁତ ବାବୁ ଜମି ହଡ଼ପ ମାମଲାରେ ଛନ୍ଦି ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବାରୁ ରାଜ୍ୟସଭା ସଦସ୍ୟତା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଘଣ୍ଟ ପାଲଟିବ କି ସେ ଅଧିକ ଘାଣ୍ଟି ହେବେ, ତାହା ସମୟ କହିବ। ସେହିଭଳି ପ୍ରଶାନ୍ତ ବାବୁ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ବେଳେ ଦୁର୍ତୀତି ମାମଲାରେ ଛନ୍ଦି ହୋଇ ମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ହରାଇଥିଲେ। ତାହାର ଉତ୍ତର ପାଇବାକୁ ଏବେ ଓଡ଼ିଶାର ଜନତା ଅପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି।

ଅତୀତରେ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ କିଏ କେବେ ଯାଉଥିଲେ, ତାହା ଉପରେ ରାଜ୍ୟବାସୀ ପୂରାପୂରି ଅଜ୍ଞ ରହୁଥିଲେ। ଗଣମାଧ୍ୟମରେ କେବଳ ସଦସ୍ୟ ହେବା ବେଳେ ଏବଂ ସେହି ଆସନରୁ ଅବସର ନେବା ବେଳେ କୁନି କୁନି ଖବର ବାହାରୁଥିଲା। ଦିନକୁ ଦିନ ଟେଲିଭିଜନ. ଇଣ୍ଟରନେଟ୍‌ ଓ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍‌ର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ଫଳରେ ରାଜ୍ୟସଭା ସଦସ୍ୟମାନେ ଟାଇମ୍‌ ପାସ୍‌ କରିବାର ସୁଖକୁ ପୂରାପୂରି ଭୋଗ କରି ପାରୁ ନାହାନ୍ତି। ଭାରତରେ ସଂସଦୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ହେବା ପରଠୁ ୧୧୫ ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ଓଡ଼ିଶାରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିସାରିଛନ୍ତି। ତହିଁରୁ ଏକାଧିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଦୁଇଥର ବା ତିନିଥର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ରାଜ୍ୟ ବାହାରର ପ୍ରାୟ ୬ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଓଡ଼ିଶାରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଛନ୍ତି। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବହୁ ଅନାମଧ୍ୟେୟ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ଯାଇ ତାହାକୁ ଚାକିରି ଭଳି ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି। 

ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିବା ୩ ଜଣ ରାଜନେତା ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ରାଜ୍ୟସଭା ସଦସ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି। ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୩.୫.୧୯୭୧ରୁ ୬.୧୦.୧୯୭୧) ଅଳ୍ପଦିନ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚସଦନରେ ବସିଥିବା ବେଳେ ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ (୦୩.୦୪.୧୯୫୪ରୁ ୦୨.୦୪.୧୯୬୬) ଓ ନନ୍ଦିନୀ ଶତପଥୀ (୦୩.୦୪.୧୯୬୨ରୁ ୦୨.୦୪.୧୯୭୪) ପୂରାପୂରି ଦୁଇଟି କାର୍ଯ୍ୟକାଳ (୧୨ ବର୍ଷ) ରାଜ୍ୟସଭାରେ ବସିଛନ୍ତି। କେତେ ଜଣ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଓ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଜନନାୟକଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ କାଳକାଳ ଧରି ଉଲ୍ଲେଖ-ଅଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ପଠାଇବାର ପରମ୍ପରା ରହିଆସିଛି। ଯଦି ଗତ ୨୫ ବର୍ଷକୁ ସଚେତନତାର ସମୟରେଖା ରୂପେ ନିଆଯାଏ, ତେବେ ଏହା ମଧ୍ୟରେ ବି ଏକାଧିକ ସଦସ୍ୟ ଲଗାତାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ହେଲେ ଦିଲ୍ଲୀପ ରାୟ (୦୩.୦୪.୧୯୯୬ରୁ ୦୨.୦୪.୨୦୦୮), ବୈଜୟନ୍ତ ପଣ୍ଡା (୦୪.୦୪.୨୦୦୦ରୁ ୦୩.୦୪.୨୦୧୨), ରୁଦ୍ରନାରାୟଣ ପାଣି (୨୪.୦୬.୨୦୦୪ରୁ ୦୩.୦୪.୨୦୧୨), ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ (୨.୭.୧୯୯୮ରୁ ୨.୪.୨୦୧୪), ଓ ପ୍ୟାରୀମୋହନ ମହାପାତ୍ର (୦୨.୦୭.୨୦୦୪ରୁ ୦୧.୦୭.୨୦୧୬)ତେବେ ସେବାନିବୃତ୍ତ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ପ୍ୟାରୀମୋହନ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜ୍ୟସଭା ଟିକଟ ଦେଇ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ପଠାଇବା ପରେ ଏହି ଉଚ୍ଚସଦନ ଏକ ଆଂବୁଲ ପାଲଟିଗଲା। କାରଣ ଅନେକ ସେବାନିବୃତ୍ତ ଅଣରାଜନୀତିକ ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ ଏଥିପ୍ରତି ଲାଳାୟିତ ହେଲେ। ଯଦିଓ ପ୍ୟାରୀମୋହନ ପୂର୍ବତନ IAS ଅଧିକାରୀ ରୂପେ ଟିକଟ ହାସଲ କରିବାରେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ନୁହନ୍ତି, ତେବେ ସେ ବି.ଜ.ଦ.ର ଉପଦେଷ୍ଟା ରୂପେ ବେଶ୍‌ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଥିଲେ। ଆଉ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ଯିବାରୁ ଜନମାନସରେ ବି.ଜ.ଦ.ର ଚାଣକ୍ୟ ରୂପେ ପରିଚିତ ହୋଇଗଲେ। କାରଣ ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ସର୍ବାଧିକ ସଫଳ ପ୍ରାଦେଶିକ ଦଳ ବି.ଜ.ଦ.ର ପ୍ରତିଟି ସଫଳତା ପଛରେ ପ୍ୟାରୀ ହିଁ ଥିଲେ ମାଷ୍ଟର ମାଇଣ୍ଡ୍‌। ତେବେ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ବି.ଜ.ଦ. ସୁପ୍ରିମୋ କୌଣସି ସେବାନିବୃତ୍ତ ପ୍ରାଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ ଅବା ସେବାନିବୃତ୍ତ ସେନା ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭା ଟିକଟ ନଦେଇ ଏକ ପ୍ରଶଂସନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସମୀକ୍ଷକେ/ ସାମ୍ବାଦିକେ ନଜର ଦେବା ଦରକାର।

ପ୍ରାଦେଶିକ ରାଜନୀତିକ ଦଳ (ବି.ଜ.ଦ.) ଜାଣତରେ ହେଉ ଅବା ଅଜାଣତରେ ହେଉ ରାଜ୍ୟସଭା ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୟନରେ ଆଉ ଏକ ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, ତାହା ହେଉଛି – ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ତିନି ଜଣ ବିଦାୟୀ ସଦସ୍ୟ(ଆଚାରୀ ବୀରଭଦ୍ର ସ୍ୱାମୀ, ଦିଲ୍ଲୀପ ତିର୍କୀ, ଓ ଅନଙ୍ଗ ଉଦୟ ସିଂହଦେଓ)ଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ପୂର୍ବ ଓଡ଼ିଶାର ତିନି ଜଣ ଶପଥ ନେବେ। ଫଳରେ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର କେବଳ ଜଣେ ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ରହିବେ – ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ। ସେହିଭଳି ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ମଧ୍ୟ ଜଣେ ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ – ଏନ୍‌. ଭାସ୍କର ରାଓ। ଆଉ ୮ ଜଣ ଯାକ ପୂର୍ବ ଓଡ଼ିଶାର। ଅବଶ୍ୟ ଏହାକୁ ଭାରସାମ୍ୟହୀନ କହିବାକୁ କୌଣସି ଗଣମାଧ୍ୟମର ମଗଜରେ ଢୁକି ନାହିଁ। ହୁଏତ ରଣନୀତି ଏମିତି ହୋଇପାରେ – ୨୦୧୯ ନିର୍ବାଚନରେ ତିନି ପ୍ରମୁଖ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ବାଜି ଲାଗିବ, ଯେଉଁଥିରେ ବି.ଜ.ଦ. ଓ ଭା.ଜ.ପା.ର ହାସଲ ହାର ୧୪୭ରୁ ୭୦:୫୦ ଅବା ୬୦:୪୦ ଅଥବା ଏହାର ବିପରୀତ ଅଙ୍କ ହୋଇପାରେ। ସେତେବେଳେ ବି.ଜ.ଦ. ନିଜର ୨୦୩୬ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଚରିତାର୍ଥ କରିବାକୁ ଏବଂ ଝୁଲା ବିଧାନସଭା ଏଡ଼ାଇବାକୁ ନିର୍ବାଚନ-ପରବର୍ତୀ ମେଣ୍ଟ କରିପାରେ, ଯେଉଁଠି ନବୀନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନହୋଇ କିଙ୍ଗମେକର ପାଲଟି ଯାଇ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ଆଶ୍ରା ରୂପେ ବାଛିପାରନ୍ତି। ଭା.ଜ.ପା. ସେଇ ନିର୍ବାଚନରେ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଆଖେଇ ଥିବାରୁ, ବି.ଜ.ଦ.-ଭା.ଜ.ପା. ମେଣ୍ଟ ସରକାର ହେବାର ଅନୁମାନ ଅଧିକ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଲାଗୁଛି।

ଏଥର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୟନରେ ସବୁଠୁ ବେଶି ସମାଲୋଚନାର ଶରବ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି ସୌମ୍ୟ ବାବୁ। କାରଣ ‘ସମାଜ’ ସମ୍ପାଦକ ରାଧାନାଥ ରଥଙ୍କ ଅନ୍ତେ କୌଣସି ଗଣମାଧ୍ୟମର ମୁଖିଆ ଭାବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ସର୍ବାଧିକ ଗୃହିତ ଓ ଆଦୃତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ସୌମ୍ୟ ରଂଜନ। ୧୯୯୦ ମସିହା ପରଠୁ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ସରକାରଙ୍କୁ ‘ସମ୍ବାଦ’ ଜରିଆରେ ରଚନାତ୍ମକ ସମାଲୋଚନା କରି ଗଣତନ୍ତ୍ରର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ବଜାୟ ରଖିଥିଲେ। ବିଭିନ୍ନ ସଂଗଠନ ଗଢ଼ି ରକ୍ତଦାନ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା, ଚାଷୀ, ଶିକ୍ଷକ, ପଞ୍ଚାୟତ ପ୍ରତିନିଧି, ଯାତ୍ରାପାର୍ଟି ଇତ୍ୟାଦିର ସ୍ୱାର୍ଥ ଉପରେ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ ‘ଆମ ଓଡ଼ିଶା ପାର୍ଟି’ ମଧ୍ୟ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି। ଏବେ ବି.ଜ.ଦ.ରେ ଯୋଗ ଦେଇ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ଯାଉଥିବାରୁ ନିଜର ମୌଳିକ ସ୍ୱର ହଜାଇଦେବେ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରି ତାଙ୍କର ହଜାର ହଜାର ପ୍ରଶଂସକ ବିଚଳିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ରାଜ୍ୟସଭା ସଦସ୍ୟତାକୁ ସୌମ୍ୟ ବାବୁ ଏକ ବିଶ୍ରାମ ଯୋଗ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରି ଚୁପ୍‌ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ।

ନବାଗତ ତିନିଜଣ ସଦସ୍ୟ ‘‘ସାଂସଦଙ୍କ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ବିକାଶ ପାଣ୍ଠି’’ (MPLADF)ର ବାର୍ଷିକ ୫ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବିନିଯୋଗ ପାଇଁ କେଉଁ ଜିଲ୍ଲାକୁ ପୋଷ୍ୟଜିଲ୍ଲା ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ, ତାହା ହୁଏତ କେତେକ ସଚେତନ ନାଗରିକଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିପାରେ। ତେବେ ଏଥିରେ ଦ୍ୱିମତ ନାହିଁ ଯେ ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାକୁ ସୌମ୍ୟରଂଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାକୁ ଅଚ୍ୟୁତ ସାମନ୍ତ ଏବଂ ଖୋର୍ଧା ଜିଲ୍ଲାକୁ ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ ହିଁ ନିଜନିଜର ପୋଷ୍ୟ ଜିଲ୍ଲା ରୂପେ ଘୋଷଣା କରିବେ। ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଖଣ୍ଡପଡ଼ାରୁ ବିଧାୟକ ହେବା ପାଇଁ ଦେଢ଼ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଉଦ୍ୟମ କରି ବିଫଳ ହେବା ପରେ ସୌମ୍ୟରଂଜନ ନିଜର ଆବେଗକୁ ରୂପରେଖ ଦେବାକୁ ନୟାଗଡ଼କୁ ହିଁ ପୋଷ୍ୟ କରିବେ। ତେବେ ନୟାଗଡ଼ ଓ ନୟାଗଡ଼(କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା) ମଧ୍ୟରେ ରେଳଗାଡ଼ି ଚଳାଚଳ ସମ୍ଭବ କରାଇପାରିଲେ, ତାହା ସୌମ୍ୟରଂଜନଙ୍କ ସବୁଠୁ ସ୍ମରଣୀୟ ଅବଦାନ ହେବ।

୪ ଏପ୍ରିଲ୍‌ ୨୦୧୮, ବୁଧବାର ଠାରୁ ଯେଉଁ ୧୦ ଜଣ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟସଭା ସଦସ୍ୟ ରହିବେ। ସେମାନଙ୍କ ସୂଚୀ ହେଲା:-
୧.ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ୨.ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତି, ୩.ସରୋଜିନୀ ହେଂବ୍ରମ୍‌, ୪.ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ, ୫.ରଂଜୀବ ବିଶ୍ୱାଳ, ୬.ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ, ୭.ନେକାନ୍ତି ଭାସ୍କର ରାଓ, ୮.ସୌମ୍ୟରଂଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ, ୯.ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ, ୧୦.ଅଚ୍ୟୁତ ସାମନ୍ତ।

ଏହାପରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିବା ମୁଣ୍ଡଗଣତି ସଂଖ୍ୟା ହେବ ୧୧୮। ତେଣୁ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କ୍ରମରେ ୧୧୬,୧୧୭ ଓ ୧୧୮ତମ ବ୍ୟକ୍ତି ରୂପେ ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ପାଲଟିବେ, ଏହି ତିନି ରଥୀ।


(ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧକୁ କୌଣସି ଗଣମାଧ୍ୟମ ବିନା ଅନୁମତିରେ ପୁନଃପ୍ରକାଶ ଓ ପ୍ରୟୋଗ କରିପାରିବେ)

ବିମଳ ପ୍ରସାଦ, କଥା ହୁଅନ୍ତୁ: ୯୯୩୭୩୫୩୨୯୩